dinsdag 26 mei 2026

Boeiende lezing over Amsterdamse School

Vrijdagochtend 22 mei kwamen ruim 40 leden van de Kunstkring luisteren naar een lezing over de ‘Amsterdamse School’. Carla van Bree, kunstkenner en een bekende spreker bij de Kunstkring, kon boeiend over genoemd onderwerp vertellen.

Haar verhaal werd ondersteund door beelden van o.a. het Scheepvaarthuis, voorheen het hoofdkantoor van de vier Amsterdamse rederijen, thans een chic hotel. Kenmerken van de Amsterdamse School zijn decoraties in hardsteen, decoratief metselwerk, veel glas in lood en het spelen met hoogtes.

Begin twintigste eeuw was er grote woningnood in Amsterdam, in die periode is ‘Het Schip’ in Amsterdam gebouwd, een groot woningbouwproject, verdeeld in drie blokken, van bovenaf gezien, heeft het de vorm van een schip. Het is een mooi voorbeeld van de Amsterdamse School. Een aantal bekende architecten die voor deze ontwerpen tekenden waren Michel de Klerk, Joan van der Meij en Pieter Kramer. Dat er bij de groep ontwerpers ook vrouwen betrokken waren, is minder bekend. Louise Beijerman, werkzaam als beeldhouwer, was één van hen. Zij werkte mee aan de decoraties van de Bijenkorf in Den Haag. Andere vrouwelijke ontwerpers waren Margaret Kropholler, architect en Tine Baanders, grafisch ontwerper.

In Museum Het Schip is dit voorjaar een tentoonstelling gewijd aan deze bijna vergeten groep vrouwelijke ontwerpers, de tentoonstelling heet ‘Ongekend talent’ (t/m 28-6-2026).

De Amsterdamse School was een expressionistische bouwstijl die in de jaren 1916 -1930 een nieuwe stijl ontwikkelde. De ontwerpers streefden naar schoonheid voor iedereen. Vooral in de sociale woningbouw, die begin 20e eeuw een grote opleving kende, zijn veel voorbeelden te vinden. Heel Amsterdam-Zuid staat er vol mee.

In Rijen werkte in het verleden architect Adrianus Aarts. Zijn werk kenmerkte zich in de dertiger jaren door het gebruik van elementen uit de Amsterdamse School.  Een mooi voorbeeld zijn de huizen aan het Stationsplein te Rijen. Zijn woningen waren herkenbaar aan de rijke baksteenarchitectuur, siermetselwerk en glas-in-lood. Hij ontwierp ook arbeiderswoningen en fabrieksgebouwen. De recent, door de stichting Juin, uitgegeven wandelroute langs het cultureel erfgoed van architect Aarts sluit mooi aan bij deze lezing.

Aan het einde van de lezing werden nog enkele vragen van leden beantwoord waarna Carla om 12.15 uur de lezing afsloot. Deze ochtend zijn we meer te weten gekomen over architectuur, waarbij genoemde vrouwelijke ontwerpers de aandacht kregen die ze verdienden.

Ingezonden door Elly van Tooren

Klik op een foto voor volledig beeld